Nieuws

 
 
9 november 2017

Eigenwaarde - ‘Dan beseffen ze: ik besta’

‘Cultuur geeft mensen perspectief, omdat ze erdoor beseffen dat ze mens zijn. Ook in de meest verschrikkelijke omstandigheden.’ Petra Stienen geeft op 19 november de Menno Simons-lezing onder de titel Cultuur in tijden van oorlog.
Tekst Jan Willem Stenvers

Stienen is arabist, publicist, zelfstandig adviseur en Eerste Kamerlid namens D66. Eerder werkte ze jarenlang als diplomaat op de Nederlandse ambassades in Egypte en Syrië. In haar lezing zal ze ingaan op de noodzaak om slachtoffers in tijden van oorlog en conflict perspectief te blijven bieden op een hoopvolle toekomst.

Stienen: ‘De mensen hier zien alleen maar ellende als ze naar het Midden-Oosten kijken. De ellende van tirannie en terrorisme. Ondertussen wonen daar mannen en vrouwen die net als jij en ik gewoon elke dag opstaan en iets willen betekenen voor hun familie en omgeving. In 2014 besefte ik dat ik op televisie wel van alles kan vertellen over de situatie daar, maar dat ik liever probeer iets te veranderen voor de mensen die er wonen. Toen heb ik besloten bestuurslid te worden van twee organisaties, waaronder Action for Hope, minder mediaoptredens te doen en de politiek in te gaan.'

Zelf inrichten
Stienen zal tijdens de lezing het verhaal van Action for Hope vertellen. Deze stichting zet cultuurprojecten op in conflictgebieden in het Midden-Oosten. In konvooi gaan medewerkers, samen met creatieve vrijwilligers uit de regio zelf, naar landen als Jordanië en Libanon en starten in vluchtelingenkampen daar kunstprojecten met jongeren. Als dat goed lukt wordt ter plekke een muziekschool of cultuurcentrum gevestigd. Sommige jongeren blijken dan over zoveel artistiek talent te beschikken dat ze er geld mee kunnen gaan verdienen.

‘Het is niet zo dat we een soort therapie willen aanbieden’, zegt Stienen. ‘Het gaat erom mensen weer eigenwaarde te geven door ze te laten merken dat ze anderen aan het lachen kunnen maken of kunnen ontroeren. Dan beseffen ze: ‘ik besta’. En dat kan zoveel hoop bieden. Ook uit verhalen over de Tweede Wereldoorlog blijkt dat poëzie en muziek steeds die functie hebben gehad, ook als het niet meer goed kwam.’

Action for Hope biedt een vorm van noodzakelijke hulp, legt Stienen uit. Een vorm die verschil maakt. ‘Bij noodhulp wordt snel gedacht aan dekens en voedsel. Maar daarover beschikken maakt je nog geen mens. Plat gezegd: dat soort dingen geef je ook aan een hond in nood. Het idee is dat een mens meer nodig heeft om mens te zijn, ook in noodgevallen. En dat soort hulp kun je bieden door de creativiteit van de slachtoffers aan te spreken. Dan krijgen ze namelijk weer het gevoel dat ze een deel van hun leven, van hun ‘zijn’, nog steeds zelf kunnen inrichten. Dat ze daarvoor niet enkel op de goedwillendheid van anderen zijn aangewezen.’

Rolmodel
Als voorbeeld noemt Stienen Abdullah uit Syrië. Toen ze hem ontmoette was hij heel schuchter en wilde haar geen hand geven. Hij was bezorgd over wat er in zijn thuisland gebeurde en wilde met islamitische rebellen gaan vechten. Maar hij hield ook heel erg van toneelspelen. ‘Hij bleek een waanzinnig talent! Hij werd coördinator van een toneelproject, schitterde in voorstellingen en kreeg daardoor een beurs om zijn opleiding af te maken. Voor heel veel jongeren is hij is een rolmodel, een bewijs dat het anders kan.’

Jongeren zoals Abdullah zijn voor Stienen de bevestiging dat ze in 2014 de juiste stap heeft gezet. ‘Op het grote geopolitieke verhaal heb ik minder invloed, terwijl ik op deze manier concreet iets kan betekenen. Als ik ervoor kan zorgen dat één iemand een instrument en muziekles krijgt, dan kunnen misschien duizenden anderen genieten van het prachtige viool- of gitaarspel van die persoon. Misschien maakt dat hun situatie niet minder erg, maar het brengt hun wel enige schoonheid. En dat zorgt voor zingeving en troost.’

Verbondenheid
‘Mijn dochter is in Egypte geboren. Ik kon haar Egyptisch geboortebewijs omwisselen voor een Nederlands paspoort, omdat ze twee Nederlandse ouders heeft. Egyptische kinderen kunnen dat niet, maar hebben die daarom minder recht op onderwijs, cultuur en goede gezondheidszorg? Mijn dochter Soraya heeft op een Syrische dagopvang gezeten. De kinderen met wie ze daar speelde zijn nu misschien wel oorlogsslachtoffers. Met die jongeren voel ik een lotsverbondenheid. Daarom kan en wil ik niet van de conflicten daar wegkijken.’

De voormalig diplomate voelt ook een verantwoordelijkheid om zich in te zetten voor anderen. ‘Ik ben, denk ik, ontzettend bevoorrecht dankzij een bepaalde mate van intelligentie, opleiding en netwerk. Het voelt ongemakkelijk om dat te zeggen, want ik wil niet opschepperig klinken. Maar de kansen die ik heb gekregen geven mij de verantwoordelijkheid mijn ervaringen te delen met anderen, dichtbij en verweg. Daarom vertel ik bijvoorbeeld over mijn ervaringen in Libanon tijdens een lunch in Brussel met Jean-Claude Juncker (voorzitter van de Europese Commissie, red.). En daarom kom ik óók bij jullie doopsgezinden om te vertellen over Action For Hope.’

De Menno Simons-lezing vindt plaats op zondag 19 november in het kerkgebouw van de doopsgezinde gemeente in Heerenveen. Voor alle informatie over de lezing: klik hier.


Naar het nieuwsoverzicht

  Meer informatie   Facebook   ANBI-register Doopsgezinde Gemeente Leeuwarden
 
  contact maandblad sitemap
  routebeschrijving nieuwsbrief disclaimer
  veelgestelde vragen inloggen  colofon
     
   
  © 2017 Doopsgezind.nl